ويژگيهاي جغرافيايي، خراسان را به دو اقليم متفاوت تقسيم كرده است: اقليم كوهستاني در شمال و اقليم بياباني و نيمه بياباني در جنوب. همين تفاوت اقليمها باعث تفاوت در نحوﺓ زندگي مردم و تنوع قومي و مردمي در خراسان شده است.

اين استان از نظر تنوع قومي و نژادي بي‌نظير است: حضور اقوام و نژادهاي كرد، لر، عرب، ترك، تركمن و... باعث گونه‌گونيهاي چشمگير در آداب و رسوم، فرهنگ عامه و گويشهاي مردم خراسان شده است.

5/1 ميليون هكتار جنگلهاي تنك و نيمه‌انبوه در شمال خراسان و پاركهاي جنگلي و مناطق حفاظت‌شده چون گُلُول و تندْوره محل سكونت جانوران وحشي و رْويش گياهان و درختان وحشي مانند پسته كوهي و اُرس (سركوهي) است كه مناظر بديع و زيبايي را به ‌وي بيننده مي‌گشايد.

كوههاي خراسان قلّه‌هاي زيبايي دارد كه براي كوهنوردان بسيار جالب توجـّه است، ازجمله قلّه هزارمسجد با ارتفاع 3 هزار متر در شمال غربي مشهد و قله اﷲ‌اكبر با ارتفاع 2400 متر در كپه داغ. در شرق اين كوه جنگلهاي انبوه درخت اُرس قرار دارد. قلّه بينالود با ارتفاع 3410 متر در شمال نيشابور از قلّه‌هاي ديگر خراسان است. غارهاي خراسان مانند چنشت در بيرجند و مغان و بزنگان در مشهد و سرخس از ديگر جاذبه‌هاي طبيعي خراسان است. برخي از اين غارها مسكن انسانهاي او‌ّليه بوده و از نظر تاريخي هم داراي اهمـّيـّت است.